TEDAVİ ALANLARIMIZ

Vajinal Enfeksiyonlar

1. Vajinal Enfeksiyon (Vajinit) Nedir ? 

Vajinit, vajinal mukozanın iltihabı (enflamasyonu) ve jinekologlara en sık başvuru sebebi olan hastalıklardan birisidir. Vajinit, ergenlik çağındaki kadınların %90’unu etkilemekte ve olguların %30’unda ise iki veya daha fazla enfeksiyon beraber seyretmektedir1,2,3.

Vajinal akıntı, normal durumlarda vajina ortamının nemli kalmasını sağlayan berrak ve yumurta akını andıran bir salgıdır. Hamilelik, cinsel uyarım ve yumurtlama gibi doğal şartlarda vajina salgısı artabilir, ancak bu normal bir durum olduğu gibi herhangi bir yakınmaya da neden olmaz. Bu sebeple vajinal akıntının artması her zaman bir hastalık belirtisi olduğunu göstermez.

Vajinal akıntının miktarının artması, renginin ve kıvamının değişmesi ile birlikte kaşıntı, yanma ve kötü koku da hissediliyorsa, bu belirtiler özellikle 2-3 günden fazla sürüyorsa vajinal akıntı bir sorunun varlığına işaret ediyor olabilir.

Vajinit genelde hayati tehlike yaratan bir hastalık değildir. Ancak zamanında, ve doğru şekilde tedavi edilmez ise daha ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir


2. Vajinit Nasıl Oluşur?

Vajinit oluşumundan sıklıkla (%90) üç etken sorumludur:


- Mantarlar (Candida albicans)

- Bakteriler (Gardnerella vaginalis)

- Parazitler (Trichomonas vaginalis)

Bunların dışında Chlamydia ve Micoplasma grubu bakteriler, Neisseria gonorrhoea, Escherichia coli, Giardia lamblia, Balantidum coli, Entamoeba histolytica ve Ureaplasma urealiticum vajinit tablosundan sorumlu olabilecek mikroorganizmalardır4.

Vajinit oluşumunda rol oynayan faktörlerin başında normal vajinal ortamın (floranın) bozulması ve pH’ın değişmesi gelmektedir.

Bu etkenlerden bazen ikisi, bazen de hepsi birarada bulunduklarında karma (mikst) vajinal enfeksiyonlardan söz edilir.

 

3. Sık Görülen Vajinit Çeşitleri Nelerdir?

 En sık görülen vajinit tipleri mantarların sebep oldukları kandidal vulvovajinit, bakterilerin sebep oldukları bakteriyel vajinoz ve parazitlerin sebep oldukları trikomonal vajinittir.

 

Kandidal Vulvovajinit (Vajinal Mantar Enfeksiyonu) Nedir?

Sık rastlanan bir vajinit türü olan kandidal vulvovajinitin etkeni büyük çoğunlukla Candida albicans olarak adlandırılan maya mantarlarıdır. Candida albicans, sağlıklı kişilerin deri ve mukoz membranları ile normal florasında bulunan organizmanın doğal direncinin bozulması sonucu enfeksiyona neden olan mantarlardan en önemlisidir. Bu vajinit türü erişkin kadınların yaklaşık %75’inde yaşamları boyunca en az bir defa meydana gelmekte, %40-50’sinde de iki veya daha fazla kez tekrarlanmaktadır1.

 

Kandidal Vulvovajinitin Belirtileri Nelerdir?

Temel belirtisi vajina çevresinde şiddetli kaşıntı ve tahriştir. Buna bağlı olarak ayrıca dış cinsel organlarda kızarıklık ve şişlik, yoğun ve az miktarda peynirimsi akıntı da mevcuttur2.

 

Kandidal Vulvovajinite Yol Açan Sebepler Nelerdir?

Normalde ağız, boğaz, bağırsak içi (kolon) ve vajina florasında bulunan bu mantar, vücuttaki dengeleri değiştiren hamilelik, şeker hastalığı (diyabet), obezite durumlarında, doğum kotrol ürünleri, sperm öldürücüler (spermisit), rahim içi araç (RİA) ve yoğun antibiyotik kullanımında hastalığa sebep olur5.

 

Kandidal Vulvovajinit Nasıl Tedavi Edilir?

Bu enfeksiyonlarının tedavisinde mantarlara karşı kullanılan ağızdan uygulanan veya vajinal yolla kullanılan antifungal adı verilen ürünler kullanılmaktadır.

 

Bakteri Kaynaklı Vajinal Enfeksiyon (Bakteriyel Vajinoz) Nedir?

Gardnerella vaginalis veya non-spesifik vajinit olarak da bilinen bakteriyel vajinoz, doğurganlık çağında olan kadınlarda gözlenen en sık bakteriyel vajinal enfeksiyondur. Bu hastalıkta normal vajinal flora değişmekte, sağlıklı florada bulunması gereken Lactobacillus adı verilen yararlı bakteriler kaybolmakta ve diğer bakteriler (Peptococcus sp., Prevotela sp., G. Vaginalis ve Mobiluncus sp.) artmaktadır6.

Bakteriyel vajinoz %50 oranında belirtisiz seyrettiği için sıklık oranı tam olarak belirlenememektedir. Bununla beraber, bakteriyel vajinozun polikliniklere jinekolojik rahatsızlıkları ile başvuran hastaların %15-%19’unda, hamile kadınların %10-%30’unda ve cinsel yolla bulaşan hastalıkları olan kişilerin %24-%40‘ında tespit edildiğini söylemek mümkündür1.

 

Bakteriyel Vajinozun Belirtileri Nelerdir?

Bakteriyel vajinozda %50 oranında belirti görülmemektedir. En önemli belirti ise balık kokulu vajinal akıntıdır. Kaşında ve tahriş bazı durumlarda gözlemlenebilir.

 

Bakteriyel Vajinoza Yol Açan Sebepler Nelerdir?

Risk faktörleri arasında RİA kullanımı, vajinal duşlar ve hamilelik yer almaktadır.

 

Bakteriyel Vajinoz Nasıl Tedavi Edilir?

Tedavisinde bakterilere karşı ağızdan alınan veya vajinal yolla kullanılan çeşitli antibiyotikler kullanılmaktadır.

 

Trikomonal Vajinit Nedir?

Trikomonal vajinitin sebebi, cinsel yolla bulaşan, bir parazit olan Trichomonas vaginalis’tir.

Trichomonas vaginalis tüm dünyada yılda yaklaşık 180 milyon insanı etkilemektedir7.

 

Trikomonal Vajinitin Belirtileri Nelerdir?

Belirtiler özellikle adet dönemi sonrası ve hamilelik döneminde şiddetlenir. En sık rastlanan belirti kötü kokulu aşırı akıntıdır. Akıntı genellikle sarı-yeşil renkte gözlenebilir. Cinsel ilişki sırasında ağrı, idrar yaparken yanma ve bazı hastalarda alt karın bölgesinde hissedilen ağrı diğer belirtiler arasındadır.


Trikomonal Vajinite Yol Açan Sebepler Nelerdir?

Trikomonal vajinit, cinsel yolla bulaşan bir hastalık olduğu için, bu hastalığa sahip olan bir bireyle meydana gelen cinsel ilişki sonucu ortaya çıkabilmektedir.

 

Trikomonal Vajinit Nasıl Tedavi Edilir?

Tedavisinde parazitlere karşı ağızdan alınan veya vajinal yolla kullanılan antiprotozoal adı verilen ilaçlar kullanılmaktadır. Bu ilaçlar ürünleri içerir.

Cinsel yolla bulaşan bir hastalık olması sebebiyle, tedavinin başarısı ve tekrarlama oranının en düşük seviyeye indirilmesi için cinsel partnerin de tedavi olması gerekmektedir. Tedavi süresi boyunca cinsel ilişki yasaklanmalıdır8.

 

Vajinit Oluşumunu Kolaylaştıran Etkiler Nelerdir ? 

- Dar ve sıkı sentetik giysilerin kullanılması 
- Hamilelik (hormonal dengenin değişmesi) 
- Şeker hastalığı 
- Doğum kontrol haplarının kullanımı 
- Yanlış temizlik alışkanlıkları 
- Bağışıklık sistemi yetersizliği gibi nedenler vajinit oluşumunu kolaylaştıran etkenlerdir.

 

Vajinitten Korunmak İçin Alınması Gereken Önlemler Nelerdir ? 

Temizlik, hastalıktan korunmada temel faktördür. İç çamaşırların her gün değiştirilmesi kaynatılıp ütülenmesi yararlıdır. 

Vajinanın sabun veya intim duşlarla sık sık yıkanması vajinanın koruyucu tabakasını bozarak iltihabi hastalıkların yerleşmesine neden olur. Uzun süre tampon ve ped kullanımı da olumsuz  bir etkendir.

Genel banyolara ve aşırı klorlu havuzlara girilmemeli, umumi tuvaletler ve ortak tuvalet temizlik malzemeleri kullanılmamalıdır.

Dış cinsel organ temizliğinde yıkama ve kurulama önden arkaya doğru yapılmalıdır. Bu yöntemle mikroplardan zengin bölge olan anüs çevresinden vajinaya mikropların taşınması önlenebilir. 

Giysi seçimi hastalıklardan korunmada önemli bir faktördür. Sentetik elyaflı iç çamaşırları, pantolon gibi çok sıkı ve dar giysiler az hava aldıkları ve vajina çevresinin ısı ve nemini arttırdıkları için özellikle mantar gelişimini arttıran etkenlerdir. Mayo gibi uzun süre ıslak olarak taşınan giysiler de aynı nedenle zararlıdır. Bu nedenle rahat giysiler ve pamuklu iç çamaşırları tercih edilmelidir.

Kimyasal temas, lokal alerji ve aşırı duyarlılık sonucu vajina ortamını değiştirerek vajinite yol açabilir. Bu nedenle parfümlü tuvalet kağıtlarının kullanımından kaçınmak gerekir.

Uzun süreli ve kontrolsüz antibiyotik kullanımı sık görülen vajinit sebeplerinden biri olduğu için antibiyotikler sadece doktor kontrolünde kullanılmalıdır.

Beslenme alışkanlıkları da vajinit için hazırlayıcı olabilir. Özellikle bol şekerli besinlerle beslenme sonucu kan şekeri artacağından hastalık oluşumu kolaylaşabilir.

 

Vajinit Tedavisi Süresince Cinsel Yaşam Nasıl Olmalı ?

Cinsel ilişki sonucu oluşabilecek tahriş, enfeksiyonların gelişimini kolaylaştırabileceği ve ağrı da her tür vajinittte sık rastlanan bir bulgu (olduğu) için, diğer vajinit tiplerinde de tedavi süresince cinsel ilişkiden kaçınılmalıdır. 


Referanslar

1.    Egan, ME, Lipsky, MS. Diagnosis of Vaginitis; American Family Physician, 2000   Sep 1; 62(5): 1095-104.

2.    Hetal B Gor, Vaginitis: Differential Diagnoses & Workup. Updated: May 19, 2010.

3.    Coco AS, Vandenboscheet M. Postgraduate Medicine, 2000, 107: No.4: 63-74.

4.    Family Practice News. A Clinical Update In Treatment of Bacterial Vaginosis.

5.    Mardh, PA., Tchoudomirova, K., Elshiby, S., Hellberg, D. Symptoms and signs in single and mixed genital infections. Int. J Gynecol Obstet 1998; 63: 145-152.

6.    Balcı O, Çağar M.: Vajinal enfeksiyonlar. Türk Jinekoloji ve Obstetrik Derneği Dergisi, 2005; Cilt:2 Sayı: 5 Sayfa 14-20.

7.    Jack D. Sobel. Vaginitis. The New England Journal of Medicine. December 25th, 1997.

8.    Sexually Transmitted Diseases Treatment Guidelines, 2006, MMWR.